Daphne kan niet...?

twijfelenIn de stoel schuin tegenover mij zit Daphne. Daphne is vierentwintig en zit zenuwachtig aan haar duim te frunniken. Ze is nog nooit bij een hulpverlener of counsellor  geweest. Haar werkgever heeft een, op maat gemaakt, verzuimtraject voor haar medewerkers bij ons bureau afgenomen en de leidinggevende van Daphne heeft haar naar mij gestuurd. Daphne werkt als administratieve ondersteuning op de afdeling inkoop. Ze doet haar werk uitstekend. Ze is leergierig en heeft een opgeruimd humeur. Ze ligt goed bij haar collega’s en is altijd vriendelijk naar klanten. Haar werkgever wil haar graag behouden.

Wat is dan de reden dat de leidinggevende Daphne stuurt voor counselling? Daphne kan niet kiezen. Ze twijfelt veel en vaak. Bij iedere vraag die haar voorgelegd wordt, raakt Daphne een beetje in paniek. Het zweet breekt haar uit, ze wordt misselijk en draaierig. Tot nu toe weet ze vaak een smoes te bedenken om onder het nemen van een beslissing uit te komen. Haar collega’s en leidinggevende hebben veel geduld met haar omdat ze zo aardig is, maar langzamerhand beginnen ze het wel vervelend te vinden. Ze krijgen namelijk nooit geen duidelijk antwoord van Daphne. Ze weten niet waar ze aan toe zijn. Daphne verandert haar antwoord steevast op het laatste moment.

Bij het laatste beoordelingsgesprek heeft haar leidinggevende aangegeven dat het wellicht verstandig is dat Daphne aan haar probleem gaat werken. Niet alleen anderen hebben er last van, ook Daphne zelf vindt haar gedrag niet prettig. Haar twijfelgedrag komt steeds vaker voor en ze heeft het niet goed meer onder controle.

Eerst leg ik Daphne uit hoe we werken en stellen haar op haar gemak. Ze moet niets en we volgen haar tempo. We praten over koetjes en kalfjes en langzaam  gaat gesprek over in meer verdieping. We staan stil bij een aantal punten en toetsen regelmatig of we elkaar begrijpen, of we op één lijn zitten. De jeugd van Daphne was normaal, ze komt uit een stabiel gezin en Daphne is niet overdreven beschermend opgevoed. Ze heeft van haar ouders ruimte gekregen om te ontdekken wie ze is en heeft altijd zelfstandig goede beslissingen genomen.

Ze heeft een redelijke vriendenkring en haar sociale ontwikkeling is ook prima. Wat maakt dan dat Daphne nu, over bijna iedere te nemen beslissing zo twijfelt?

Al pratende komen we erachter dat het een verzameling van opmerkingen en ervaringen waren die haar zelfvertrouwen zo ondermijnen. Ze heeft zichzelf hiermee een gedragspatroon aangeleerd die haar nu in de problemen brengen.

Op een moment in haar leven, in de pubertijd, toen ze niet zo lekker in haar vel zat, heeft een bekende die ze graag mocht een vervelende opmerking over haar gedrag gemaakt. Ze had een besluit genomen en iets gedaan wat niet goed uitpakte. Normaal gesproken zou niemand zich daar druk over maken en het voorval zich later niet eens meer kunnen herinneren. Maar voor Daphne kwam de opmerking op de verkeerde tijd  en door de verkeerde persoon.

Ze zag op tegen de persoon en gaf veel gewicht aan zijn mening. Ze heeft de opmerking als kwetsend ervaren en deze ervaring had zich negatief in haar systeem verankerd. Iedere volgende situatie, die ook maar iets in de verte met deze beslissing van doen had of vergelijkbaar was, ondermijnde haar zelfvertrouwen. Ze ging vaker twijfelen en vroeg steeds vaker de mening en goedkeuring aan anderen. Dit ging over een tijdsbestek van jaren. En ging van kwaad naar erger.

In het begin twijfelde ze alleen als het grote beslissingen waren. Haar twijfel werd versterkt toen ze merkte dat haar twijfels bevestigd werden door negatieve resultaten. Daarna twijfelde ze ook bij minder grote beslissingen en nu dus bij bijna elke beslissing.

Door middel van RET, Mindfulness en oefeningen hebben we Daphne geleerd weer in zichzelf te geloven. Haar zelfvertrouwen vergroot en haar praktische handvatten gegeven hoe ze voorkomen kan dat ze in haar valkuil terecht komt. Met vallen en opstaan is het Daphne gelukt om, zonder overmatige twijfel, weer kordaat beslissingen te nemen en voor haar beslissingen te staan.